OPP ve CPP Film Nedir? Farkları ve Kullanım Alanları
Ambalajda OPP, oriented polypropylene, yani gerdirilmiş polipropilen film demektir. CPP ise cast polypropylene, yani döküm polipropilen filmdir. İkisi de aynı plastikten, polipropilenden yapılır; aradaki fark filmin nasıl üretildiğinden gelir.
“OPP” kısaltması arama motorunda argo anlamıyla da çıkar; bu yazının konusu yalnızca ambalaj filmidir. Hazır OPP poşet ya da CPP poşet alırken de, rulo film sipariş ederken de hangi filmin istendiğini bilmek, teklifleri karşılaştırmayı kolaylaştırır.
OPP nedir?
OPP, üretim sırasında gerdirilmiş polipropilen filmdir. Film ekstrüde edildikten sonra bir germe çerçevesinde gerilir ve ardından tavlanır; gerdirme filme yön kazandırır (kaynak).
Polipropilen film üç biçimde üretilebilir: döküm film, çift yönlü gerdirilmiş film (BOPP) ya da tek yönlü gerdirilmiş film (kaynak). OPP, gerdirilmiş polipropilen filmlerin tamamı için kullanılan şemsiye terimdir.
BOPP nedir? OPP ile farkı ne?
BOPP, biaxially oriented polypropylene, yani çift yönlü gerdirilmiş polipropilendir: film hem makine yönünde hem de enine gerilir. Çift yönlü gerdirme filmin mukavemetini ve berraklığını artırır (kaynak).
BOPP iki yöntemle üretilir: çift yönlü germe çerçevesiyle ya da çift balonlu şişirme ekstrüzyonuyla (kaynak). Teknik olarak BOPP, OPP’nin çift yönlü gerdirilmiş türüdür. Bir filmin hangisi olduğunu belirsiz bırakmamak için tedarikçinin teknik belgesine bakmak gerekir.
CPP nedir?
CPP, gerdirilmeden üretilen polipropilen filmdir. Eriyik polimer ekstrüde edilir, soğutulur ve doğrudan ruloya sarılır (kaynak).
Bir film üreticisine göre CPP, polietilen gibi yumuşak bir filmdir; BOPP ise daha sert ve hışırtılıdır (kaynak). Ambalajda CPP’yi öne çıkaran asıl özellik ise ısıyla yapışabilmesidir; bunu aşağıda ayrıca anlatıyoruz.
OPP ve CPP arasındaki farklar nelerdir?
OPP ile CPP arasındaki temel fark gerdirmedir: OPP üretim sırasında gerilir, CPP gerilmez. Sertlik, hışırtı ve ısıl yapışma davranışındaki farkların çoğu buradan türer.
| OPP / BOPP | CPP | |
|---|---|---|
| Açılımı | Gerdirilmiş (BOPP: çift yönlü gerdirilmiş) polipropilen | Döküm polipropilen |
| Üretim | Ekstrüzyon, ardından tek veya çift yönde germe | Ekstrüzyon, soğutma, gerdirme yok |
| Dokunuş | Daha sert, hışırtılı | Yumuşak, polietilene yakın |
| Isıl yapışma | Tek başına zayıf; yapışan katman eklenir | Özel kaplama olmadan yapışır |
| Lamineli yapıdaki rolü | Baskılı dış film | Isıyla yapışan iç katman |
Kaynaklar: plastik film, BOPP, CPP ve BOPP karşılaştırması, BOPP’un ısıl yapışması, BOPP/CPP lamineli yapı.
Neden OPP ve CPP birlikte kullanılır?
OPP ve CPP’nin sık sık birlikte kullanılmasının sebebi ısıl yapışmadır. Çift yönlü gerdirilmiş polipropilen tek başına ısıyla iyi yapışmaz; bu yüzden yüzeyine ısıyla yapışan bir reçine lamine edilir ya da onunla birlikte ekstrüde edilir (kaynak).
CPP ise özel bir kaplamaya ihtiyaç duymadan ısıyla ya da ultrasonik yöntemle kaynaklanabilir (kaynak). Bu yüzden iki film sık sık birlikte lamine edilir: başka bir film üreticisinin anlattığı yaygın yapıda CPP, baskılı BOPP filmle lamine edilerek BOPP/CPP iki katlı film oluşturur (kaynak).
OPP ve CPP nerelerde kullanılır?
OPP ve CPP’nin ikisi de gıda ambalajında yaygındır. BOPP özellikle atıştırmalık, taze ürün ve şekerleme ambalajında ve etiketlerde kullanılır; ticari açıdan en önemli poliolefin filmlerinden biri sayılır (kaynak).
CPP’nin kullanım alanları arasında unlu mamul ve şekerleme ambalajı, gıda sargıları ve lamineli yapılar sayılır (kaynak). Ambalaj filmlerinde baskı tarafını flekso baskı yazımızda ayrıca anlattık.
OPP ile polietilen (PE) film aynı şey mi?
Hayır. OPP ve CPP polipropilendir (PP); poşet ve torbalarda yaygın olan LDPE, MDPE ve HDPE ise polietilendir (PE). İkisi de poliolefin ailesindendir ama farklı plastiklerdir.
Polipropilenin yoğunluğu 0,895–0,93 g/cm³ aralığındadır ve ticari polipropilen 160–166 °C’de erir; polietilene göre biraz daha sert ve ısıya daha dayanıklıdır. Reçine kodu da farklıdır: polipropilen 5 numarayla gösterilir (kaynak). Polietilen türlerini polietilen yazımızda ayrıca anlattık.
OPP ve CPP gıdayla temas için uygun mu?
Bir filmin gıdaya uygun olduğunu malzemenin adı değil, mevzuata uygunluk ve test gösterir. Avrupa Birliği’nde tüm gıda temaslı malzemeler için çerçeve (AT) 1935/2004 tüzüğüdür; plastikler için en kapsamlı özel düzenleme (AB) 10/2011’dir (kaynak).
Bu düzenleme, malzemeden gıdaya geçen maddelerin toplamı için temas yüzeyinin desimetrekaresi başına 10 mg genel migrasyon sınırı koyar (kaynak). Bu yüzden “OPP gıdaya uygun mu?” sorusunun cevabı genel bir hüküm değil, ürün bazında belgedir: alıcı tedarikçiden uygunluk beyanı ve test sonucu ister.
DEKA Plastik’te durum
DEKA Plastik, OPP ve CPP filmleri kendi tesislerinde üretmez. PPWR teknik dosyamıza göre bu filmler onaylı tedarikçilerden hazır rulo olarak temin edilir ve tesislerimizde flekso baskı, dilimleme, kesim ve kaynak işlemlerinden geçer. Kendi ekstrüzyonumuzda ürettiğimiz film polietilendir (LDPE, MDPE ve HDPE).
Flekso baskıyı sekiz renge kadar uygularız. Laminasyon tesislerimizde yapılmaz: lamineli ürünlerde film ya hazır lamineli olarak temin edilir ya da tedarik ettiğimiz film dışarıda lamine ettirilir.
OPP ve CPP’yi hazır poşet ya da rulo film olarak şu ürünlerimizde kullanırız:
- Gıda ambalajları: kuru gıda ambalajları, roll ekmek ambalajları ve unlu mamul ambalajları
- Rulo filmler: baskılı, baskısız, otomatik dolum ve katmanları OPP ile CPP’den oluşan lamineli rulolar
- Giysi ambalajları: iç giyim ambalajlarının ve dış giyim ambalajlarının OPP/CPP varyantı
Gıda ambalajlarımızda üretim her zaman gıdayla temasa uygundur ve bakir polimer kullanılır; uygunluk (AB) 10/2011, (AT) 1935/2004 ve Türk Gıda Kodeksi çerçevesinde beyan edilir. Rulo filmlerde gıda teması talep üzerine sağlanır. Üretim ISO 9001:2015 ve ISO 22000:2018 belgeli sistemle yürütülür.
Bir sınırı da açıkça yazıyoruz: PPWR kapsamında hazırladığımız malzeme bileşimi beyanı yalnızca PE torbaları kapsar; OPP ve CPP ürünler bu beyanın kapsamı dışındadır. Ayrıntılar PPWR uyumluluk sayfamızda.
Ürününüz için OPP mi, CPP mi, yoksa lamineli bir yapı mı gerektiğini birlikte belirlemek için bize ulaşabilirsiniz.